บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน)SET: ADVANC🇬🇧 EN
นี่คือบริษัทของคุณใช่หรือไม่?อ้างสิทธิ์โปรไฟล์ · Claim this profile →

การบริหารความเสี่ยง · 2024

นโยบายและแผนการบริหารความเสี่ยง

บทนำส่วนย่อย

การบริหารความเสี่ยงเป็นกระบวนการสำคัญที่จะช่วยส่งเสริมให้เอไอเอสและบริษัทในกลุ่ม สามารถบรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายขององค์กร รวมทั้งสามารถตอบสนองความต้องการของผู้มีส่วนได้เสียต่าง ๆ ได้อย่างเหมาะสม เอไอเอสได้จัดทำและประกาศใช้นโยบายและกรอบแนวทางการบริหารความเสี่ยงแบบทั่วทั้งองค์กร (Enterprise Risk Management Policy) และมีการดำเนินงานตามนโยบายดังกล่าว ซึ่งครอบคลุมทั้งในระดับองค์กรและระดับปฏิบัติงาน เพื่อบริหารจัดการความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้ (Risk Appetite) โดยปัจจุบันโครงสร้างการบริหารความเสี่ยงทั่วทั้งองค์กรของเอไอเอส มีองค์ประกอบหลัก ดังนี้


การบริหารความเสี่ยงทั่วทั้งองค์กร (Enterprise Risk Management: ERM)

• การบริหารความเสี่ยงด้านธุรกิจ (Business Risk Management)

• การบริหารความเสี่ยงด้านทุจริต (Fraud Risk Management)

• การบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Management)


การบริหารความเสี่ยงด้านธุรกิจ (Business Risk Management)

เอไอเอสมีการพิจารณาประเด็นสำคัญในด้านต่าง ๆ อย่างครบถ้วนตามแนวทางการบริหารความเสี่ยง ได้แก่ ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic Risk: S) ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk: O) ความเสี่ยงด้านการเงิน (Financial Risk: F) ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติตามกฎ ระเบียบ (Compliance Risk: C) รวมไปถึงบริษัทได้พิจารณาความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology Risk: IT Risk) ซึ่งมีความสำคัญกับการดำเนินงานของบริษัท และความเสี่ยงที่เกิดขึ้นใหม่ (Emerging Risk) ที่คาดว่าจะมีผลกระทบที่เกิดขึ้นอย่างชัดเจนในระยะยาวต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัท


กรอบโครงสร้างและกระบวนการบริหารความเสี่ยงของเอไอเอส

กระบวนการบริหารความเสี่ยงของเอไอเอส ประยุกต์ใช้หลักการบริหารความเสี่ยงตามมาตรฐานสากลของ COSO ERM 2017: Enterprise Risk Management Integrating with Strategy and Performance โดยประยุกต์ใช้กับการบริหารความเสี่ยงด้านธุรกิจและการบริหารความเสี่ยงด้านทุจริต ซึ่งประกอบด้วย

1. การกำหนดวัตถุประสงค์ และเป้าหมาย ในระดับองค์กรและหน่วยงานให้สอดคล้องกับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ (Risk Appetite) ซึ่งกำหนดโดยคณะกรรมการบริษัท และมีการทบทวนความเสี่ยงที่ยอมรับได้ วัตถุประสงค์ และเป้าหมายในการดำเนินงานเป็นประจำทุกปี

2. การระบุเหตุการณ์หรือปัจจัยเสี่ยง ที่อาจจะเกิดขึ้นแล้วส่งผลกระทบต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ และเป้าหมายขององค์กร ทั้งที่เกิดจากปัจจัยภายใน เช่น กระบวนการทำงาน บุคลากร และปัจจัยภายนอกต่าง ๆ เช่น ความต้องการของลูกค้า ปัจจัยทางด้านเศรษฐกิจและการเมือง การเปลี่ยนแปลงกฎ ระเบียบต่าง ๆ เป็นต้น

3. การประเมินระดับความเสี่ยง โดยพิจารณาจาก 2 มุมมอง ได้แก่ ผลกระทบที่จะเกิดขึ้นหากเกิดเหตุการณ์ความเสี่ยง ร่วมกับโอกาสที่จะเกิดของความเสี่ยงนั้น ๆ รวมทั้งประเมินความสัมพันธ์ระหว่างผลกระทบของความเสี่ยงใด ๆ ที่อาจส่งผลต่ออีกความเสี่ยงหนึ่ง

ในการประเมินความเสี่ยงสามารถใช้การประเมินความเสี่ยงในเชิงคุณภาพ เชิงปริมาณ หรือใช้ทั้ง 2 แบบร่วมกัน

• วิธีการประเมินเชิงคุณภาพ เช่น การสัมภาษณ์ การประชุมเชิงปฏิบัติการ การใช้แบบสำรวจ และการเปรียบเทียบ (Benchmarking)

• วิธีการประเมินเชิงปริมาณ เช่น การวิเคราะห์ความอ่อนไหว (Sensitivity analysis) และ การวิเคราะห์แนวโน้มสถานการณ์ (Scenario analysis)

4. การจัดลำดับความเสี่ยง โดยพิจารณาจากความสำคัญของเหตุการณ์และปัจจัยเสี่ยงที่มีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญและมีโอกาสทำให้องค์กรต้องเกิดความเสียหาย

5. การตอบสนองต่อความเสี่ยง ตามแต่ละระดับของความเสี่ยงด้วยวิธีการที่เหมาะสมโดยคำนึงถึงต้นทุนและผลประโยชน์ที่จะได้รับจากการดำเนินการ

6. การกำหนดกิจกรรมควบคุม หรือแผนงานเพื่อจัดการความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ยอมรับได้

7. การติดตามและการรายงานความเสี่ยง กำหนดให้มีการดำเนินการตามกิจกรรมควบคุมที่ได้กำหนดไว้อย่างเหมาะสม และมีการรายงานผลการบริหารความเสี่ยงให้กับคณะกรรมการตรวจสอบและกำกับความเสี่ยง และคณะกรรมการบริษัทรับทราบเป็นประจำ


การประเมินประสิทธิภาพของกระบวนการจัดการความเสี่ยง

เพื่อให้มั่นใจว่ากระบวนการจัดการความเสี่ยงมีความเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ เอไอเอสได้ดำเนินการตรวจสอบทั้งจากผู้ตรวจสอบภายในและภายนอก

การตรวจสอบภายใน (Internal Audit):

• คณะกรรมการตรวจสอบและกำกับความเสี่ยง ที่ถูกแต่งตั้งโดยคณะกรรมการบริษัท เป็นผู้รับผิดชอบในการดำเนินการตรวจสอบและกำกับความเสี่ยง เพื่อให้แน่ใจว่าระบบบริหารจัดการความเสี่ยงของบริษัทเป็นไปตามกรอบและข้อแนะนำที่กำหนดไว้ คณะกรรมการตรวจสอบและกำกับความเสี่ยงดำเนินการประชุมเป็นรายไตรมาสเพื่อตรวจสอบและประเมินความเพียงพอและประสิทธิภาพของการบริหารจัดการความเสี่ยง

การตรวจสอบภายนอก (External Audit):

• หน่วยงานภายนอกรวมถึงผู้ตรวจสอบจากภายนอก ตรวจสอบประสิทธิภาพของกระบวนการบริหารจัดการความเสี่ยงทุกปี ภายใต้มาตรฐานการจัดการต่าง ๆ เช่น ISO/IEC 27001 (ระบบบริหารจัดการความมั่นคงปลอดภัยของสารสนเทศ) ISO 22301:2019 (ระบบการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ) ISO 50001:2018 (ระบบการจัดการพลังงาน) และ ISO/IEC 20000-1:2018 (การจัดการบริการด้านไอที)

• หน่วยงานกำกับดูแล เช่น สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) และ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ดำเนินการตรวจสอบความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นประจำ


บทบาทหน้าที่ในการบริหารความเสี่ยงของเอไอเอส

คณะกรรมการบริษัท

คณะกรรมการบริษัททำหน้าที่กำกับดูแลการบริหารความเสี่ยงโดยรวมขององค์กรให้สอดคล้องกับกลยุทธ์และเป้าหมายการดำเนินธุรกิจ โดยกำหนดนโยบายบริหารความเสี่ยง (Risk Management Policy) และระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ (Risk appetite and tolerance) รวมทั้งพิจารณาปัจจัยความเสี่ยงและแผนบริหารจัดการความเสี่ยง (Key risks and mitigation plan) และส่งเสริมให้เกิดวัฒนธรรมการบริหารความเสี่ยงภายในบริษัท

คณะกรรมการตรวจสอบและกำกับความเสี่ยง

คณะกรรมการตรวจสอบและกำกับความเสี่ยงได้รับมอบหมายจากคณะกรรมบริษัทให้สนับสนุนการกำกับดูแลความเสี่ยงของบริษัทในภาพรวมเพื่อให้เป็นไปตามกรอบและแนวทางการบริหารความเสี่ยงที่กำหนดไว้ รวมถึงทำหน้าที่สอบทานกระบวนการปฏิบัติงานและระบบการบริหารความเสี่ยง (Risk Management) ให้มีความเหมาะสมและมีประสิทธิผล


คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง

คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงประกอบด้วยผู้บริหารระดับสูงจากแต่ละสายงานและมีประธานเจ้าหน้าที่บริหารเป็นประธานคณะกรรมการ โดยมีการประชุมเป็นรายไตรมาส เพื่อพิจารณาประเด็นความเสี่ยงใหม่ ประเมินระดับความเสี่ยงพร้อมทั้งพิจารณาความสัมพันธ์จากผลกระทบของความเสี่ยงแต่ละเรื่อง ทบทวนระดับของความเสี่ยงเดิมที่ได้ระบุไว้แล้ว และติดตามความสำเร็จของการบริหารความเสี่ยง โดยพิจารณาจากแผนงานของฝ่ายจัดการที่รับผิดชอบในปัจจัยความเสี่ยงต่าง ๆ และผลสำเร็จของตัววัดผลที่เชื่อถือได้จากการปฏิบัติงานตามแผนงานนั้น

คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงได้นำเสนอผลการบริหารความเสี่ยงให้คณะกรรมการตรวจสอบและกำกับความเสี่ยง และคณะกรรมการบริษัทได้รับทราบเป็นประจำทุกไตรมาส เพื่อให้มีการติดตามอย่างใกล้ชิดและมั่นใจได้ว่าความเสี่ยงอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ รวมทั้งสามารถบรรลุเป้าหมายและวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้


หน่วยงานบริหารความเสี่ยง

หน่วยงานบริหารความเสี่ยงมีหน้าที่ให้คำปรึกษาแก่ผู้บริหารและพนักงานในการนำกระบวนการบริหารความเสี่ยงไปปฏิบัติให้ถูกต้องตามกรอบที่กำหนด ประสานงานให้กระบวนการบริหารความเสี่ยงมีความเชื่อมโยงกับการวางแผนเชิงกลยุทธ์


ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร

ประธานเจ้าหน้าที่บริหารทำหน้าที่กำหนดกลยุทธ์สำคัญในการดำเนินงาน โดยคำนึงถึงระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ (Risk Appetite) อีกทั้งเป็นเจ้าของความเสี่ยงที่แท้จริง (Ultimate Risk Owner) ของประเด็นความเสี่ยงทั้งหมดของบริษัท รวมทั้งส่งเสริมให้เกิดวัฒนธรรมการบริหารความเสี่ยงภายในบริษัท


ผู้บริหารสายงาน

ผู้บริหารสายงานมีหน้าที่ปฏิบัติตามนโยบายและกรอบการบริหารความเสี่ยง รวมทั้งสื่อสารให้พนักงานภายในสายงานมีความเข้าใจกระบวนการบริหารความเสี่ยง รับผิดชอบในการระบุ ประเมิน และจัดการความเสี่ยงภายในหน่วยงานตามกรอบที่บริษัทกำหนด พร้อมนำส่งข้อมูลให้หน่วยงานบริหารความเสี่ยง


พนักงาน

พนักงานมีหน้าที่ในการเรียนรู้และตระหนักรู้ถึงความสำคัญในการบริหารความเสี่ยง โดยนำนโยบายและกรอบกระบวนการบริหารความเสี่ยงไปประยุกต์ใช้กับการทำงานประจำวัน


รายละเอียดนโยบายและแผน


การบริหารความเสี่ยงจากการทุจริตคอร์รัปชั่น (Fraud Risk Management)

เอไอเอสประกาศใช้นโยบายต่อต้านการให้สินบนและการคอร์รัปชั่น เพื่อวางแนวทางปฏิบัติงานให้กับกรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานทุกระดับ และเพื่อให้บริษัทสามารถปฏิบัติตามกฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง และป้องกันไม่ให้บริษัท กรรมการ ผู้บริหาร พนักงาน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ดำเนินการใด ๆ ก็ตามที่อาจเข้าข่ายเป็นการละเมิดกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการให้สินบนและการคอร์รัปชั่น นอกจากนี้ เอไอเอสได้จัดทำการประเมินความเสี่ยงเกี่ยวกับการให้สินบนและการคอร์รัปชั่น เป็นประจำทุก 3 ปี พร้อมทั้งมีการออกแบบกระบวนการทำงานสำหรับฝ่ายงานที่เกี่ยวข้องเพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการให้สินบนและการคอร์รัปชั่น


สำหรับการบริหารความเสี่ยงจากการทุจริต เอไอเอสได้ประกาศใช้นโยบายการบริหารความเสี่ยงจากการทุจริตเพื่อป้องกัน ตรวจสอบ รายงานและบริหารจัดการประเด็นเรื่องทุจริต โดยนโยบายฉบับนี้ได้กำหนดแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการบริหารความเสี่ยงจากการทุจริตไว้ 3 ด้าน คือ


1. การป้องกัน เป็นการระบุ ประเมิน ทบทวนและตอบสนองต่อการทุจริตที่อาจจะเกิดขึ้นในองค์กรและสื่อสารให้พนักงานทุกระดับชั้นตระหนักถึงปัญหาและความสำคัญของการรายงานเหตุทุจริต การฉ้อโกงและการประพฤติมิชอบ

2. การตรวจสอบ เป็นการตรวจและสอบสวนการประพฤติมิชอบหรือการทุจริตใด ๆ หรือเหตุที่อันควรสงสัยว่าจะเกี่ยวข้องกับกรณีดังกล่าว

3. การตอบสนอง เป็นการดำเนินการกระบวนการสอบสวนรวมถึงกระบวนการลงโทษ


ทั้งนี้ เอไอเอสมีเป้าหมายสำคัญ คือ กรรมการ ผู้บริหารและพนักงานพึงตระหนักถึงความเสี่ยงของการเกิดการทุจริต รวมถึงการแจ้งเตือนเหตุต่าง ๆ ที่อาจเกี่ยวข้องกับการทุจริตในทันที และให้ความร่วมมือในการสอบสวนเรื่องทุจริตอย่างเต็มที่ ทั้งนี้ เอไอเอสได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงด้านทุจริต (Fraud Risk Management Committee: FRMC) เพื่อทำหน้าที่กำกับดูแลนโยบายและขั้นตอนการบริหารจัดการความเสี่ยงด้านทุจริต รวมถึงสนับสนุนให้หน่วยงานต่างๆ มีระบบการบริหารความเสี่ยงด้านทุจริต เพื่อทำการบริหารและควบคุมความเสี่ยงด้วยตนเองอย่างเป็นระบบ



การบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Management)


เอไอเอสนำระบบบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ ภายใต้กรอบการดำเนินงานตามหลักมาตรฐานสากลทางด้านการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจมาใช้เพื่อเตรียมการรับมือหากเกิดเหตุการณ์ต่าง ๆ เช่น กรณีที่เกิดภัยพิบัติ ภัยธรรมชาติ หรือเหตุการณ์ความผิดพลาดต่าง ๆ ที่ไม่อยู่ในความควบคุม ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าวอาจส่งผลกระทบให้เกิดการหยุดชะงักของระบบปฏิบัติงานหลัก และอาจก่อให้เกิดความสูญเสีย เสียหายต่อทรัพย์สิน และบุคลากร ซึ่งครอบคลุมถึงกระบวนการธุรกิจที่สำคัญ (Critical Business Process) ทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค รวมถึงบริษัทต่าง ๆ ในกลุ่มเอไอเอส และบริษัทในเครือ


โดยกำหนดให้มีนโยบายและคู่มือการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ และให้มีคณะกรรมการบริหารภาวะวิกฤติ (Crisis Management Committee) ที่ประกอบด้วยผู้บริหารระดับสูงของแต่ละสายงาน โดยมีประธานเจ้าหน้าที่บริหารเป็นประธาน ซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบและอำนาจตัดสินใจในช่วงสภาวะวิกฤติ ตั้งแต่การตอบสนองต่อสถานการณ์ รวมถึงกำกับดูแลให้มีการสื่อสาร ประชาสัมพันธ์ข้อมูลที่จำเป็นทั้งภายในและภายนอกองค์กรอย่างถูกต้องเหมาะสม และทันต่อสถานการณ์ เพื่อให้การบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจเป็นไปอย่างมีประสิทธิผลและยั่งยืน


เอไอเอสดำเนินกระบวนการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจโดยครอบคลุมตั้งแต่ระดับองค์กร ระดับหน่วยงาน และระบบงานสำคัญต่าง ๆ โดยพิจารณาจากความเสี่ยงของภัยคุกคามต่าง ๆ ที่อาจจะเกิดขึ้น ทั้งในแง่ของโอกาสที่จะเกิดเหตุการณ์นั้น ๆ และผลกระทบหากเหตุการณ์นั้นเกิดขึ้น เพื่อดำเนินการจัดทำแผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจในระดับต่าง ๆ ดังนี้


1. แผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจระดับองค์กร (Enterprise BCP) จากการประเมินภัยคุกคาม (Threat) ที่อาจเกิดขึ้นกับองค์กร และนำมาจัดทำแผนเพื่อรองรับเหตุฉุกเฉินหรือภาวะวิกฤติ ที่อาจส่งผลเสียหายต่ออาคารสำนักงาน หรือความสูญเสีย เสียหายต่อทรัพย์สิน และบุคลากรของเอไอเอส

2. แผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจระดับหน่วยงาน (Departmental BCP) จากการประเมินผลกระทบทางธุรกิจ (Business Impact Analysis: BIA) ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อความต่อเนื่องในการให้บริการที่สำคัญ เพื่อนำมาจัดทำแผนความต่อเนื่องในการดำเนินธุรกิจสำหรับกระบวนการธุรกิจที่สำคัญของแต่ละหน่วยงาน

3. แผนการกู้คืนระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT Disaster Recovery Plan: IT DRP) เพื่อรวบรวมกลยุทธ์และขั้นตอนในการกู้คืนระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่สนับสนุนการดำเนินงานของกระบวนการธุรกิจที่สำคัญ ตลอดจนทรัพยากรที่จำเป็นต้องใช้ในการกู้คืนระบบเทคโนโลยีสารสนเทศในภาวะฉุกเฉิน เพื่อให้บริการหลักที่สำคัญของเอไอเอสสามารถกลับมาใช้งานได้ตามกำหนดเวลาและระดับการดำเนินงานที่ยอมรับได้ของแต่ละบริการหรือกระบวนการ


การจัดทำแผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ เพื่อรองรับกระบวนธุรกิจหลัก (Critical Business Processes) ที่มีผลกระทบโดยตรงต่อการส่งมอบบริการหลัก (Critical Services) ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้บังคับบัญชาทุกระดับและพนักงานทุกคนที่จะต้องให้ความร่วมมือในกิจกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับกระบวนการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ เช่น การจัดทำแผนการจัดเตรียมโครงสร้างพื้นฐานตามแผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการฝึกซ้อม และการทบทวนปรับปรุงแก้ไขแผนงานเพื่อให้มั่นใจในประสิทธิผลของแผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ


เอไอเอสได้รับการรับรองมาตรฐานสากล ISO 22301:2019 การบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Management System: BCMS) ในธุรกิจบริการคลาวด์ (Cloud Service) และบริการจัดสรรพื้นที่สำหรับการจัดวางหรือติดตั้งเซิร์ฟเวอร์ (Co-Location) ในฐานะที่บริษัทได้พัฒนาระบบการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจตามข้อกำหนดของมาตรฐาน พร้อมรับมือกับเหตุวิกฤติหรือภัยพิบัติ นอกจากนี้ บริษัทได้ดำเนินการฝึกซ้อมแบบจำลองสถานการณ์ตามแผนการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจเป็นประจำทุกปี โดยจัดเตรียมแผนการปฏิบัติงานต่าง ๆ เพื่อเตรียมการรับมือกับเหตุการณ์ฉุกเฉิน ที่จะทำให้เอไอเอสสามารถให้บริการได้อย่างต่อเนื่องตามแผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business continuity plan) ที่ได้กำหนดไว้  


การสร้างวัฒนธรรมเรื่องการบริหารความเสี่ยงในองค์กร 

เพื่อสนับสนุนให้เกิดการดำเนินการตามกรอบและแนวทางการบริหารความเสี่ยงที่ได้กำหนดไว้ เอไอเอสได้จัดให้มีกิจกรรมเพื่อส่งเสริมและปลูกฝังวัฒนธรรมการบริหารความเสี่ยง สร้างความตระหนักและความเข้าใจที่ตรงกัน ให้ทุกคนทราบถึงบทบาทหน้าที่ของตนเองในการบริหารความเสี่ยง และนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการบรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายขององค์กร โดยเอไอเอสดำเนินมาตรการเพื่อสร้างวัฒนธรรมการบริหารความเสี่ยง ดังนี้ 


การให้ความสำคัญจากผู้บริหารระดับสูง (Tone at the top)

1. กำหนดเป้าหมายขององค์กรอย่างชัดเจน ผ่านการจัดงานประกาศผลประกอบการทุกครึ่งปี เพื่อให้พนักงานทุกระดับมีความเข้าใจที่ตรงกันและรับทราบทิศทางและอุปสรรค/ความท้าทาย ในการดำเนินธุรกิจของบริษัทในระยะสั้นและระยะยาว รวมถึงมีการสื่อสารจากผู้บริหารถึงพนักงานให้ทราบความคาดหวังของการบริหารความเสี่ยงต่อการบรรลุเป้าหมายนั้น

2. ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี โดยผู้บริหารมีการหารือเกี่ยวกับความเสี่ยงและระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ในรูปแบบต่าง ๆ เป็นส่วนหนึ่งของการปฏิบัติงานประจำวัน 


กำหนดความรับผิดชอบต่อความเสี่ยง (Accountability)

1. กำหนดบทบาทหน้าที่ในการบริหารความเสี่ยงให้เป็นความรับผิดชอบของผู้บริหารและพนักงานทุกคน โดยระบุไว้ในนโยบายการบริหารความเสี่ยงและคู่มือการบริหารความเสี่ยง  พร้อมทั้งเน้นย้ำผ่านการสื่อความในรูปแบบต่าง ๆ อย่างสม่ำเสมอ เช่น การอบรม การสร้างความตระหนัก

2. ส่งเสริมการสื่อสารอย่างเปิดเผยและตรงไปตรงมา รวมถึงข้อมูลและเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยง ให้ผู้เกี่ยวข้องได้รับทราบอย่างทั่วถึง  พร้อมทั้งออกแบบขั้นตอนการรายงานเหตุการณ์และยกระดับปัญหา (Escalation Process) เพื่อให้มั่นใจว่าเหตุการณ์สำคัญได้รับการรายงานและแก้ไขอย่างทันเวลา  


การส่งเสริมความรู้เข้าความใจแก่พนักงาน

1. ส่งเสริมให้ผู้บริหารได้เข้าอบรมและพัฒนาความรู้ในหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับการบริหารความเสี่ยง และประเด็นที่กำลังเป็นที่สนใจ ในหลากหลายรูปแบบ เช่น การจัดกิจกรรม การฝึกอบรม และเชิญผู้เชี่ยวชาญมาบรรยายพิเศษ เป็นต้น  พร้อมทั้งสนับสนุนให้ผู้บริหารนำเนื้อหาดังกล่าวไปถ่ายทอดให้พนักงานในสายงานได้รับทราบโดยทั่วกัน  

2. จัดทำสื่อการเรียนรู้ในรูปแบบออนไลน์ (E-Learning) เพื่อให้ความรู้เรื่องหลักการบริหารความเสี่ยงกับพนักงานทุกระดับ ผ่านทางแอปพลิเคชั่นของบริษัท (LearnDi) ซึ่งพนักงานสามารถเข้าเรียนได้ด้วยตนเองทุกที่ทุกเวลา 

3. จัดทำสื่อการเรียนรู้ในรูปแบบ Infographic ที่เข้าใจง่าย เพื่อเผยแพร่ให้แก่พนักงานทุกระดับ 

4. มีหน่วยงานบริหารความเสี่ยงทำหน้าที่ให้คำปรึกษา ในการนำการบริหารความเสี่ยงไปปฏิบัติภายในหน่วยงานอื่น ๆ เช่น การจัดทำ Risk Workshop การจัดทำรายงานความเสี่ยง เป็นต้น  รวมถึงจัดให้มีหลักสูตรการอบรมพร้อมฝึกปฏิบัติตามแนวทางการบริหารความเสี่ยงและเปิดให้พนักงานจากทุกหน่วยงานเข้าร่วมอบรมได้  


การสร้างแรงจูงใจและส่งเสริมการตัดสินใจโดยคำนึงถึงความเสี่ยง

1. มีการหารือถึงความเสี่ยงที่ยอมรับได้ และความเสี่ยงที่ไม่สามารถยอมรับได้ เพื่อใช้เป็นกรอบในการตัดสินใจ 

2. ผนวกการบริหารความเสี่ยงเข้ากับกระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และ/หรือ บริการใหม่ของบริษัท โดยในขั้นตอนของการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ เจ้าของโครงการจะต้องระบุปัจจัยความเสี่ยง และแนวทางการจัดการความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง เพื่อเป็นข้อมูลประกอบในการพิจารณาอนุมัติโครงการ 

3. ผนวกการบริหารความเสี่ยงเข้ากับกระบวนการปฏิบัติงานอื่น ๆ ตัวอย่างเช่น กำหนดให้การประเมินความเสี่ยงเป็นส่วนหนึ่งของการพิจารณาคัดเลือกคู่ค้า (Third Party) ของบริษัท มอบหมายบุคลากรประจำสายงานต่าง ๆ ทำหน้าที่เป็นผู้ประสานงานความเสี่ยง โดยทำงานเชื่อมโยงระหว่างหน่วยงานเจ้าของกระบวนการ (First Line) และหน่วยงาน Second Line เช่น หน่วยงานบริหารความเสี่ยง หน่วยงานรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์  เป็นต้น

ลิงก์เอกสารนโยบาย

https://investor-th.ais.co.th/misc/cg/20230630-advanc-risk-management-th.pdf

ความเสี่ยงต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัท

ทะเบียนความเสี่ยง

ชื่อความเสี่ยงลักษณะความเสี่ยงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นมาตรการบริหารความเสี่ยงปัจจัยความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง
ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงนโยบายรัฐ กฎ ระเบียบข้อบังคับของหน่วยงานกำกับดูแล

เอไอเอสประกอบกิจการภายใต้การกำกับดูแลของหน่วยงานภาครัฐ เช่น กสทช. ซึ่ง มีบทบาทหน้าที่ในฐานะองค์กรผู้กำกับดูแลการประกอบกิจการของผู้ได้รับใบอนุญาต ทั้งนี้ การออกหรือการเปลี่ยนแปลงกฎ ระเบียบหรือข้อบังคับในบางกรณีของหน่วยงานภาครัฐ อาจมีผลต่อการประกอบธุรกิจของเอไอเอส

อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ ทำให้ความสามารถในการทำกำไรของบริษัทลดลง และ/หรือ ต้นทุนในการให้บริการสูงขึ้น

เอไอเอสมีหน่วยงานที่รับผิดชอบงานที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานภาครัฐที่กำกับดูแล โดยตรง ซึ่งมีหน้าที่ในการติดตามการออกและเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบอยู่อย่างสม่ำเสมอเพื่อรายงานและประสานงานกับผู้บริหารและหน่วยงานอื่นๆ ในองค์กรที่เกี่ยวข้องให้รับทราบอย่างทันท่วงทีและพร้อมต่อการตอบสนอง รวมถึงการประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐ เพื่อให้หน่วยงานภาครัฐ ได้รับข้อมูลผลกระทบจากการออกกฎระเบียบต่อการดำเนินธุรกิจ ในกรณีที่มี กฎ ระเบียบ ที่จะประกาศเพื่อใช้บังคับในอนาคตและอาจกระทบสิทธิของกลุ่มเอไอเอส เอไอเอสจะส่งตัวแทนเข้าร่วมรับฟังและแสดงความคิดเห็นอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งในกรณีที่เห็นว่ากฎ ระเบียบนั้นๆ กระทบสิทธิ และได้รับการปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม อาจจะพิจารณาฟ้องร้องเพื่อให้เพิกถอนการประกาศใช้ ตลอดจนเรียกร้องค่าเสียหายที่เกิดขึ้น

756 · Description: การเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบและกฎหมายเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ · Info category: COMPLIANCE_RISK · 757 · Description: กฎระเบียบและกฎหมายที่ไม่เอื้อต่อการประกอบธุรกิจ · Info category: COMPLIANCE_RISK
ความเสี่ยงที่เกิดจากข้อพิพาทกับหน่วยงานรัฐ

ในอดีตเอไอเอสประกอบกิจการให้บริการโทรคมนาคมภายใต้สัญญาอนุญาตหรือสัมปทานกับหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ ที่มีข้อกำหนดให้ต้องโอนทรัพย์สินที่ได้ลงทุนเพื่อใช้ในการประกอบกิจการให้แก่คู่สัญญาภาครัฐ ตลอดจนนำส่งส่วนแบ่งรายได้ตามอัตราที่กำหนด ซึ่งที่ผ่านมาเอไอเอสมีข้อพิพาทหลายคดีอันเกิดจากการตีความข้อสัญญาที่ไม่ตรงกัน เช่น เรื่องส่วนแบ่งรายได้ เป็นต้น รวมทั้งในบางกรณี กสทช. ได้ออกประกาศ ระเบียบ ข้อบังคับหรือคำสั่งที่ส่งผลต่อการประกอบธุรกิจหรือมีปัญหาในทางปฏิบัติ ที่อาจทำให้ไม่สามารถปฏิบัติได้ หรือส่งผลต่อการดำเนินธุรกิจและ/หรือรายได้ของบริษัท และ/หรือต้นทุนในการให้บริการสูงขึ้น ซึ่งในหลายกรณีเอไอเอสได้ใช้สิทธิฟ้องร้องต่อศาลเพื่อให้พิจารณาถึงความชอบด้วยกฎหมายในการดำเนินการต่างๆ ของ กสทช. (ข้อมูลและรายละเอียดเพิ่มเติมแสดงไว้ตามรายงานหัวข้อ ข้อพิพาททางกฎหมาย)

หากผลการพิจารณาข้อพิพาทถึงที่สุด มีความเป็นไปได้ที่ศาลอาจตัดสินให้เอไอเอสจ่ายค่าปรับหรือค่าชดเชยแก่หน่วยงานคู่กรณี ทำให้เกิดค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นและความสามารถในการทำกำไรลดลง รวมทั้งมีผลต่อชื่อเสียงและภาพลักษณ์ของเอไอเอส

เอไอเอสมีหน่วยงานที่รับผิดชอบงานในการประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐเพื่อให้บริษัทในฐานะคู่สัญญาได้ปฏิบัติอย่างถูกต้องครบถ้วนตามสัญญาที่เกี่ยวข้อง หากมีประเด็นข้อขัดแย้งเกิดขึ้น ก็จะดำเนินการเจรจาหาข้อยุติโดยเร็ว ซึ่งหากไม่ประสบผล ข้อพิพาทนี้จะเข้าสู่กระบวนการระงับข้อพิพาทโดยคณะอนุญาโตตุลาการตามที่กำหนดไว้ในสัญญาฯ ตลอดจนศาลที่มีเขตอำนาจเพื่อพิจารณาตัดสินให้เป็นที่ยุติต่อไป

758 · Description: การละเมิดกฎระเบียบและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง · Info category: COMPLIANCE_RISK · 1723 · Description: ความเสี่ยงจากการถูกฟ้องร้อง · Info category: COMPLIANCE_RISK
ความเสี่ยงจากตลาดที่อิ่มตัวและการเติบโตที่ลดลง

ด้วยสภาวะตลาดโทรคมนาคมโดยเฉพาะในส่วนธุรกิจโทรศัพท์เคลื่อนที่ในปัจจุบันมีอัตราการเข้าถึงประชากรที่ค่อนข้างสูง คือมากกว่าร้อยละ 145 ทำให้อัตราการเติบโตจากจำนวนลูกค้ามีจำกัด ในด้านของรายได้อุตสาหกรรมในช่วง 5 ปีที่ผ่านมาก็มีอัตราการเติบโตโดยเฉลี่ยต่อปีเพียงร้อยละ -0.7 บนรายได้บริการรวม หรือร้อยละ -1 บนรายได้รวม และจากการควบรวมธุรกิจเหลือผู้ให้บริการหลัก 2 รายในตลาดเกิดขึ้นเพื่อให้มีการประหยัดในเชิงต้นทุนและสามารถสร้างผลกำไรจากธุรกิจได้ ซึ่งปัจจัยดังที่กล่าวมาสะท้อนถึงการเติบโตของธุรกิจบริการโทรคมนาคมที่ค่อนข้างจำกัด หรือเรียกได้ว่าตลาดอยู่ในสภาวะอิ่มตัว นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยลบในด้านการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ค่อนข้างต่ำ โดยเฉพาะกำลังซื้อของผู้บริโภคในสภาวะหนี้ครัวเรือนของประเทศที่อยู่ในระดับสูง ประกอบกับปัจจัยด้านเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์โลกที่ส่งผลต่อการเติบโตของเศรษฐกิจไทย ทั้งหมดนี้ส่งผลให้โอกาสในการสร้างรายได้เพิ่มในอุตสาหกรรมโทรคมนาคมมีอย่างจำกัด ในขณะที่ผู้ให้บริการยังคงต้องลงทุนในโครงข่ายเพื่อรักษาและแข่งขันให้บริการมีคุณภาพที่ดีในราคาที่เข้าถึงได้ ทำให้เกิดความเสี่ยงของธุรกิจที่อาจสร้างอัตราผลตอบแทนลดต่ำลง

ความเสี่ยงของธุรกิจที่อาจสร้างอัตราผลตอบแทนลดต่ำลง

• มุ่งเน้นการให้บริการผ่านเทคโนโลยี 5G ที่มีความสามารถในการให้บริการและสินค้าที่แตกต่างและหลากหลายกว่าบริการ 4G มาก ทั้งในเชิงลูกค้าบุคคลและลูกค้าองค์กร ซึ่งจะช่วยให้เกิดการสร้างรายได้รูปแบบใหม่เพิ่มเติม

• ขยายธุรกิจบริการอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง นำเสนอสินค้าและบริการ รวมถึงการส่งเสริมการขายที่ช่วยสร้างมูลค่าเพิ่ม (Cross-sell & Upsell) เพื่อตอบสนองความต้องการที่หลากหลายของลูกค้าและช่วยยกระดับ ARPU ของลูกค้า

• ผลักดันธุรกิจใหม่ในด้านดิจิทัล เพื่อนำเสนอบริการที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันในรูปแบบดิจิทัลให้กับลูกค้า เช่น บริการวีดีโอแพลตฟอร์ม บริการประกันภัย บริการด้านการเงิน เป็นต้น ซึ่งจะช่วยสร้างแหล่งรายได้ใหม่

• พัฒนาคุณภาพของบริการหลังการขายและสิทธิประโยชน์เพื่อสร้างความแตกต่าง สร้างความผูกพันกับลูกค้า

• ใช้เครื่องมือการวิเคราะห์ (Advanced Analytics Tools) เพื่อพัฒนาและนำเสนอสินค้าและบริการที่ตรงกับความต้องการของลูกค้าแบบเจาะจง (Personalized)

• บริหารต้นทุนอย่างระมัดระวัง ทั้งในด้านการประเมินความคุ้มค่าในการลงทุนเพื่อการสร้างผลตอบแทนที่ดีเพียงพอเพื่อให้บริษัทสามารถสร้างกระแสเงินสดในการลงทุนได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว และบริหารค่าใช้จ่ายในการดำเนินการในด้านต่าง ๆ ให้มีประสิทธิภาพอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงมุ่งเน้นนำเทคโนโลยีเข้ามาปรับกระบวนการดำเนินงานและมีต้นทุนที่เหมาะสมและให้บริการที่ดีกับลูกค้า

728 · Description: ความผันผวนในอุตสาหกรรมที่ดำเนินธุรกิจอยู่ · Info category: STRATEGIC_RISK · 729 · Description: พฤติกรรมหรือความต้องการของลูกค้า / ผู้บริโภค · Info category: STRATEGIC_RISK · 765 · Description: ความผันผวนของผลตอบแทนในสินทรัพย์หรือเงินลงทุน · Info category: FINANCIAL_RISK · 1725 · Description: ความผันผวนของรายได้ · Info category: FINANCIAL_RISK · 1715 · Description: ความไม่แน่นอนของภาวะเศรษฐกิจ · Info category: STRATEGIC_RISK
ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีและบริการทดแทนที่อาจจะเกิดขึ้น

การเปลี่ยนแปลงและความก้าวหน้าของเทคโนโลยีโดยเฉพาะเทคโนโลยีดิจิทัลในปัจจุบันเอื้อให้เกิดสินค้าบริการในรูปแบบใหม่ๆ จากผู้ให้บริการหน้าใหม่ที่ทำธุรกิจต่างรูปแบบ มีการใช้ประโยชน์จากช่องทางดิจิทัลออนไลน์เข้าถึงลูกค้า มีรูปแบบการทำธุรกิจ (Business model) ที่มีโครงสร้างต้นทุนต่ำกว่าธุรกิจในรูปแบบเดิม ไม่ว่าจะเป็นบริการส่งผ่านข้อมูลในรูปแบบข้อความ เสียง ภาพ เพลง บริการวีดีโอแพลตฟอร์ม หรือสื่อสังคมออนไลน์ (Social media) ผ่านโครงข่ายอินเตอร์เน็ต (Over the Top – OTT) ที่ไม่ต้องลงทุนโครงข่ายสัญญาณเองทำให้มีต้นทุนที่ต่ำกว่าในแง่ของการให้บริการ ซึ่งผู้บริโภคก็มีทางเลือกในการใช้บริการหรือรับชมบริการจาก OTT ได้หลากหลายโดยมีค่าใช้จ่ายในการใช้บริการที่ต่ำ หรือบางส่วนสามารถใช้บริการได้ฟรีแต่ต้องรับชมโฆษณาหรือมีการให้ข้อมูลส่วนนบุคคลแก่แพลตฟอร์ม ตลอดจนการเกิดขึ้นของสินค้าและบริการในรูปแบบใหม่ๆ ที่อาจจะสามารถมาทดแทนรูปแบบการให้บริการของบริษัท มีแนวโน้มที่เพิ่มสูงขึ้น เช่น การให้บริการอินเตอร์เน็ตผ่านดาวเทียม


ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีดิจิทัลส่งผลถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้บริโภคในการใช้สินค้าและบริการด้วยลูกค้ามีทางเลือกกว้างขวางสำหรับบริการในรูปแบบใหม่ๆ ในโลกดิจิทัล และส่งผลกระทบโดยตรงต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัท ที่ต้องมีการลงทุนและพัฒนาด้านโครงข่ายตลอดเวลา รวมทั้งการพัฒนาและนำเสนอสินค้าและบริการที่ยังสามารถสร้างรายได้และตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคให้ได้มากที่สุด ซึ่งบริษัทต้องปรับตัวต่อความท้าทายนี้เพื่อรักษาฐานลูกค้า สามารถสร้างการเติบโตของรายได้ และรักษาการเติบโตในระยะยาว

การเติบโตของรายได้ และรักษาการเติบโตในระยะยาว

• กำหนดกลยุทธ์ทั้งในระยะสั้นและระยะยาวเพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภคและเทคโนโลยี

• มุ่งเน้นลงทุนในธุรกิจใหม่ๆ เพื่อพัฒนาให้เป็นแหล่งรายได้ใหม่ในระยะยาวให้กับบริษัท โดยเน้นการลงทุนในธุรกิจด้านดิจิทัลร่วมกับผู้ให้บริการในอุตสาหกรรมเฉพาะด้านที่มีความเชี่ยวชาญ เช่น ธุรกิจดาต้าเซ็นเตอร์, ธุรกิจคลาวด์, IoT, ธุรกิจด้านความปลอดภัยไซเบอร์ (Cyber Security), ธุรกิจดิจิทัลที่เกี่ยวกับการเงิน (Digital finance) เป็นต้น

• พัฒนาและปรับปรุงสินค้าและบริการที่มีอยู่ด้วยเทคโนโลยีต่างๆ ให้สอดคล้องกับพฤติกรรมผู้บริโภคในยุคดิจิทัล เช่น

• นำเสนอสินค้าและบริการของโทรศัพท์เคลื่อนที่ อินเทอร์เน็ตความเร็วสูง และดิจิทัลคอนเทนต์ ในรูปแบบใหม่ที่ให้มูลค่าเพิ่มเพื่อลดความซับซ้อนและประหยัดค่าใช้จ่ายแก่ลูกค้า และเพิ่มสิทธิประโยชน์เพื่อดึงดูดลูกค้า

• เพิ่มขีดความสามารถในการตอบสนองความต้องการของลูกค้าด้วยเครื่องมือ Data Analytics เพื่อเสนอผลิตภัณฑ์และบริการที่ตรงตามความต้องการของลูกค้าอย่างเหมาะสม

• พัฒนาระบบการให้บริการแก่ลูกค้าด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล เช่น การเลือกใช้สินค้าและบริการผ่านระบบออนไลน์ ติดตั้งช่องทางการให้บริการผ่าน AI หรือ Chatbot การประยุกต์ใช้กระบวนการทำงานอัตโนมัติโดยหุ่นยนต์ (Robotic Process Automation) ในการให้บริการลูกค้า

• พัฒนาระบบโครงข่ายการให้บริการ ระบบการบริการลูกค้าและระบบสนับสนุนให้อยู่บนเทคโนโลยีที่ทันสมัย เช่น คลาวด์เทคโนโลยี

• ปรับปรุงโครงสร้างองค์กรและพัฒนาความรู้ความสามารถของพนักงานเพื่อให้พร้อมสำหรับการดำเนินการหรือสนับสนุนกลยุทธ์ของบริษัท

• ลงทุนเพื่อการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมโดยแสวงหาแนวโน้มและทิศทางการเปลี่ยนแปลงของโลกเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง รวมถึงสร้างความร่วมมือกับองค์กรภายนอกและพันธมิตรทางธุรกิจเพื่อวิจัยและพัฒนานวัตกรรม

729 · Description: พฤติกรรมหรือความต้องการของลูกค้า / ผู้บริโภค · Info category: STRATEGIC_RISK · 732 · Description: การเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยี · Info category: STRATEGIC_RISK · 765 · Description: ความผันผวนของผลตอบแทนในสินทรัพย์หรือเงินลงทุน · Info category: FINANCIAL_RISK · 743 · Description: การเกิดสินค้าล้าสมัย · Info category: OPERATIONAL_RISK · 1725 · Description: ความผันผวนของรายได้ · Info category: FINANCIAL_RISK · 1714 · Description: การแข่งขัน / การเพิ่มขึ้นของคู่แข่ง / การเข้ามาดำเนินธุรกิจได้โดยง่ายของผู้ค้ารายใหม่ · Info category: STRATEGIC_RISK
ความเสี่ยงในด้านการสรรหาและดูแลบุคลากรให้มีศักยภาพเพื่อรองรับการปรับตัวของธุรกิจ

จากสถานการณ์โลกและแนวโน้มตลาดงานที่เปลี่ยนแปลงไป การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่เข้าสู่ภาวะสังคมสูงวัย ธุรกิจต่าง ๆ ที่เติบโตขึ้นเพื่อรองรับพฤติกรรมการบริโภคของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป รวมถึงการเติบโตอย่างต่อเนื่องของเทคโนโลยีต่าง ๆ เช่น การใช้งานชุดข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) การประมวลผลบนระบบคลาวด์ (Cloud Computing) ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) ในรูปแบบของ Generative-AI ส่งผลให้ตำแหน่งงานในอนาคตมีการเปลี่ยนแปลง โดยอาจมีบางตำแหน่งงานที่หายไป และมีตำแหน่งงานใหม่เพิ่มขึ้นมา สร้างความท้าทายให้กับบุคลากรที่จะต้องปรับตัวและเพิ่มทักษะใหม่ ๆ ในขณะเดียวกันส่งผลให้บริษัทต้องเผชิญกับความท้าทายในการดึงดูดบุคลากรที่มีศักยภาพในด้านเหล่านี้


นอกจากนี้ บริษัทต้องพัฒนาขีดความสามารถขององค์กรและพนักงานในการคิดค้นและพัฒนาสินค้าบริการในรูปแบบใหม่เพื่อตอบสนองต่อสภาวะตลาดที่ไม่หยุดนิ่ง ซึ่งหากบริษัทไม่สามารถพัฒนาทักษะหรือความสามารถของพนักงานให้ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในบริบทโลก บริษัทอาจสูญเสียความได้เปรียบทางการแข่งขันทางธุรกิจในปัจจุบัน รวมถึงธุรกิจที่จะเกิดขึ้นใหม่ในอนาคต

หากบริษัทไม่สามารถพัฒนาทักษะหรือความสามารถของพนักงานให้ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในบริบทโลก บริษัทอาจสูญเสียความได้เปรียบทางการแข่งขัน ทั้งในธุรกิจปัจจุบัน และธุรกิจที่จะเกิดขึ้นใหม่ในอนาคต

• มุ่งเน้นสร้างความหลากหลายของพนักงาน โดยสรรหาพนักงานที่มีทักษะด้านใหม่ที่ตรงตามทิศทางธุรกิจในด้านใหม่ๆของบริษัท เช่น data analytics, AI, digital business

• พัฒนาทักษะใหม่เพื่อประยุกต์ใช้กับการดำเนินธุรกิจขององค์กรในอนาคต โดยร่วมมือกับสถาบันระดับโลกที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน เพื่อวางรากฐานพัฒนาความรู้และเตรียมความพร้อมแก่พนักงานในการดำเนินธุรกิจด้านดิจิทัล

• วางแผนการสืบทอดตำแหน่งที่สำคัญ (Succession plan) โดยมีแนวทางการพัฒนาการเติบโต (Career Model) ที่ชัดเจนและเปิดโอกาสที่หลากหลายในการเติบโตในองค์กร เพื่อสร้างบุคลากรที่มีคุณภาพ

• สร้างวัฒนธรรมองค์กร (Culture) มุ่งสู่ยุคดิจิทัลให้องค์กรมีความคล่องตัว (Agility) และสร้างพนักงานให้เป็นคนที่มีพลัง มีความสามารถ พัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง และมีจริยธรรมในการทำงาน (FIT FUN FAIR)

739 · Description: การขาดแคลนหรือพึ่งพิงแรงงานที่มีศักยภาพ · Info category: OPERATIONAL_RISK
ความเสี่ยงจากการต้องพึ่งพาบุคคลภายนอกในห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain)

การขยายโครงข่ายโทรคมนาคมของเอไอเอสต้องอาศัยการจัดหาอุปกรณ์โครงข่ายและสถานีฐานจากผู้ขายหลักไม่กี่รายในตลาดโลก ซึ่งมีผู้ผลิตจากประเทศจีนและกลุ่มประเทศยุโรปเป็นหลัก โดยมากระบบโครงข่ายโทรคมนาคมมักจะใช้ผู้ผลิตเพียง 1-2 ราย เนื่องจากต้องอาศัยเทคโนโลยีเฉพาะด้านที่ต้องทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพในการให้บริการพื้นที่ทั่วประเทศ รวมไปถึงการใช้บริการบำรุงรักษาและซ่อมแซมอุปกรณ์ของสถานีฐาน ในช่วงสองถึงสามปีที่ผ่านมานโยบายและความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีนและประเทศสหรัฐอเมริกามีความขัดแย้งและก่อความตึงเครียดมากขึ้น ทำให้อาจมีความเสี่ยงจากการที่ผู้ผลิตอุปกรณ์โครงข่าย ไม่สามารถส่งมอบสินค้าและบริการได้ตามที่ตกลงไว้ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการขยายโครงข่ายไม่เป็นไปตามเป้าหมายของบริษัท

หากผู้ผลิตอุปกรณ์โครงข่าย ไม่สามารถส่งมอบสินค้าและบริการได้ตามที่ตกลงไว้ อาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพการให้บริการและความพึงพอใจของลูกค้า

• กำหนดนโยบายการจัดซื้อ/จัดจ้าง จากผู้ขาย/ผู้ให้บริการแบบ Multi-vendor สำหรับอุปกรณ์และการบริการที่สำคัญ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการพึ่งพาผู้ขาย/ผู้ให้บริการรายใดรายหนึ่งเป็นหลัก

• จัดเตรียมรายชื่อผู้ขาย/ผู้ให้บริการ ที่ผ่านกระบวนการคัดเลือกตามมาตรฐานที่บริษัทกำหนดเพื่อให้สามารถเลือกใช้บริการได้ หากผู้ขาย/ผู้ให้บริการหลักไม่สามารถให้บริการได้

• ควบคุมปริมาณอุปกรณ์สำรอง อะไหล่ และ/หรือ สินค้าคงคลัง ให้อยู่ปริมาณที่เหมาะสม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาการขาดแคลนอุปกรณ์/สินค้าหลักที่สำคัญ

• จัดทำสัญญาระยะยาว (Frame Contract) กับผู้ขาย/ผู้ให้บริการหลัก

•  ศึกษาเทคโนโลยีรูปแบบใหม่เพื่อลดการพึ่งพาอุปกรณ์ชนิดใดชนิดหนึ่งเป็นหลัก

740 · Description: การขาดแคลนหรือความผันผวนของราคาวัตถุดิบหรือปัจจัยการผลิต · Info category: OPERATIONAL_RISK · 745 · Description: ความเสียหายจากการที่คู่ค้าหรือคู่สัญญาไม่ปฏิบัติตามข้อตกลง · Info category: OPERATIONAL_RISK · 735 · Description: การพึ่งพาคู่ค้าหรือตัวแทนจำหน่ายรายใหญ่หรือน้อยราย · Info category: STRATEGIC_RISK · 746 · Description: การดำเนินโครงการในอนาคตไม่เป็นไปตามแผน · Info category: OPERATIONAL_RISK
ความเสี่ยงจากการหยุดชะงักของระบบการให้บริการโครงข่ายและระบบงานสำคัญ

ด้วยบริการโทรคมนาคมเป็นบริการจำเป็นพื้นฐานสำหรับการติดต่อสื่อสารของประชาชนและธุรกิจ หากกรณีเกิดภัยพิบัติ ภัยธรรมชาติ หรือเหตุการณ์ความผิดพลาดต่างๆ ที่ไม่อยู่ในการควบคุมของบริษัท อาจส่งผลให้เกิดการหยุดชะงักของระบบปฏิบัติงานหลักด้านโครงข่าย และเกิดการหยุดชะงักทางธุรกิจ ส่งผลกระทบโดยตรงต่อความต่อเนื่องของการส่งมอบบริการให้ลูกค้า ภาพลักษณ์บริษัทและความเชื่อมั่นของลูกค้า รายได้ที่อาจสูญเสียจากความไม่ต่อเนื่องของบริการ รวมถึงค่าใช้จ่ายในการชดเชยให้กับลูกค้าตามกฎหมาย และค่าใช้จ่ายในการกู้สถานการณ์ให้กลับเป็นปกติ

ส่งผลกระทบโดยตรงต่อความต่อเนื่องของการส่งมอบบริการให้ลูกค้า ภาพลักษณ์บริษัทและความเชื่อมั่นของลูกค้า รายได้ที่อาจสูญเสียจากความไม่ต่อเนื่องของบริการ รวมถึงค่าใช้จ่ายในการชดเชยให้กับลูกค้าตามกฎหมาย และค่าใช้จ่ายในการกู้สถานการณ์ให้กลับเป็นปกติ

• สร้างระบบสำรองที่จำเป็นในบางส่วนเพื่อรองรับ (Redundancy and Backup) ระบบปฏิบัติงานหลักที่สำคัญและจำเป็นในการให้บริการลูกค้า

• มีระบบและกระบวนการติดตามตรวจสอบคุณภาพและการทำงานของโครงข่ายให้มีความเสถียรและสามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างทันท่วงที

• มีแผนการบำรุงรักษาอุปกรณ์และระบบในส่วนต่างๆที่สำคัญอย่างต่อเนื่อง

• วางแผนเพื่อลดผลกระทบจากความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากภัยพิบัติ หรือภัยธรรมชาติ เช่น ดำเนินการติดตั้งเสาสัญญาณตามมาตรฐานการออกแบบ EIA-222C ให้สามารถรองรับความแรงลมในระดับที่สูงกว่าข้อมูลความแรงลมที่เคยเกิดขึ้นในประเทศไทย การยกความสูงของสถานีฐานโดยใช้ข้อมูลอ้างอิงจากอุทกภัยร้ายแรงที่เคยเกิดขึ้น เป็นต้น

•  กำหนดนโยบายการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Management: BCM Policy) ทั้งระดับองค์กรและระดับหน่วยงาน โดยให้มีการซักซ้อมและทบทวนแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งได้รับการรับรองมาตรฐานสากลด้านการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ ISO 22301:2019 Business Continuity Management System พร้อมรับมือกับเหตุวิกฤติหรือภัยพิบัติ

741 · Description: ระบบงานหรือระบบการควบคุมภายใน · Info category: OPERATIONAL_RISK · 744 · Description: ความปลอดภัยของข้อมูลหรือระบบคอมพิวเตอร์และการโจมตีทางไซเบอร์ · Info category: OPERATIONAL_RISK · 736 · Description: ความเสียหายด้านภาพลักษณ์และชื่อเสียง · Info category: STRATEGIC_RISK
ความเสี่ยงจากความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ

เอไอเอสมีรายรับและรายจ่ายบางส่วนในสกุลเงินต่างประเทศจากการให้บริการข้ามแดนอัตโนมัติ (International Roaming) และจากการซื้ออุปกรณ์โครงข่ายต่างๆ ดังนั้นความผันผวนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศจึงอาจส่งผลกระทบต่อรายรับและรายจ่ายของบริษัท

มีความเป็นไปได้ที่ความผันผวนจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศอาจส่งผลกระทบต่อรายรับและรายจ่ายของบริษัท

• เอไอเอสมีนโยบายในการปกป้องความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน โดยมีการใช้เครื่องมือทางการเงินในการป้องกันความเสี่ยง เช่น สัญญาซื้อเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (Forward Contract) โดยกำหนดอัตราแลกเปลี่ยนล่วงหน้าไว้ ณ วันที่ทำสัญญาเพื่อการส่งมอบในอนาคตตามจำนวนเงิน สกุลเงิน ในระยะเวลาที่ระบุไว้ โดยพิจารณาใช้เครื่องมือป้องกันความเสี่ยงเพื่อลดเกิดผลกระทบต่อกำไรของบริษัท

•  การใช้เงินฝากในสกุลเงินตราต่างประเทศ (Natural Hedge): เอไอเอสใช้เงินฝากในสกุลเงินตราต่างประเทศที่มีอยู่ในการชำระค่าสินค้าและบริการที่เป็นสกุลเงินต่างประเทศ วิธีนี้ช่วยลดความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนโดยไม่ต้องพึ่งพาเครื่องมือทางการเงินเพิ่มเติม

764 · Description: ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน / อัตราดอกเบี้ย / อัตราเงินเฟ้อ · Info category: FINANCIAL_RISK
ความเสี่ยงจากการที่ไม่มีข้อกำหนดให้ต้องดำรงอัตราส่วนทางการเงิน

ตามเงื่อนไขสัญญาเงินกู้ของบริษัท รวมถึงข้อกำหนดว่าด้วยสิทธิของผู้ออกหุ้นกู้และผู้ถือหุ้นกู้ที่มิได้มีข้อกำหนดเงื่อนไขทางการเงิน (Debt Covenant Ratio) ให้บริษัทต้องดำรง อาจเป็นผลให้บริษัทสามารถก่อหนี้ได้โดยไม่จำกัดและมีผลต่อความสามารถในการชำระหนี้ได้ อย่างไรก็ตาม บริษัทมีความระมัดระวังในการก่อหนี้ โดยจะมีการศึกษาวิเคราะห์ถึงความจำเป็นของการก่อหนี้นั้นเป็นไปเพื่อการลงทุนในกิจกรรมที่ก่อให้เกิดประโยชน์ โอกาสและการสร้างรายได้และกำไรเพื่อสนับสนุนการเติบโตของธุรกิจในระยะยาว

อาจเป็นผลให้บริษัทสามารถก่อหนี้ได้โดยไม่จำกัดและมีผลต่อความสามารถในการชำระหนี้ได้

บริษัทมีการวิเคราะห์และวางแผนกระแสเงินสดที่เหมาะสมและสมดุลในระยะยาว รวมถึงความสามารถในการชำระภาระผูกพันทางการเงิน นอกจากนี้ยังพิจารณาการกู้ยืมในวิธีและต้นทุนที่เหมาะสม โดยไม่กระทบต่อฐานะการเงินของบริษัท บริษัทได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถืออยู่ในระดับสูงมายาวนานโดยบริษัทจัดอันดับชั้นนำทั้งในประเทศและต่างประเทศ ณ สิ้นปี 2567 อันดับเครดิตของบริษัทอยู่ที่ระดับ AAA(tha) เครดิตพินิจแนวโน้มเป็นลบโดย ฟิทช์เรทติ้ง และอยู่ที่ระดับ BBB+ โดย S&P Global Ratings ซึ่งสะท้อนถึงความสามารถในการชำระดอกเบี้ยและคืนเงินต้นได้ในเกณฑ์สูง และมีฐานะการเงินที่แข็งแกร่ง บริษัทให้ความสำคัญในการรักษาอันดับความน่าเชื่อถือเพื่อประโยชน์ในการควบคุมต้นทุนทางการเงินให้อยู่ในระดับเหมาะสมและความแข็งแกร่งทางการเงินในระยะยาว โดยให้ความสำคัญกับการรักษาระดับอัตราส่วนทางการเงินที่เป็นเกณฑ์สำคัญในการพิจารณาอันดับเครดิต เช่น อัตราส่วนหนี้สินสุทธิต่อกำไรก่อนดอกเบี้ยจ่าย ภาษีเงินได้ ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย (Net Debt to EBITDA) ให้อยู่ในระดับที่ดีกว่าเกณฑ์ที่บริษัทจัดอันดับกำหนด

767 · Other name: ความเสี่ยงจากการที่ไม่มีข้อกำหนดให้ต้องดำรงอัตราส่วนทางการเงิน · Description: อื่น ๆ · Info category: FINANCIAL_RISK
ความเสี่ยงด้านการปกป้องข้อมูลส่วนบุคคล (Risk of Data Privacy)

เอไอเอสดำเนินธุรกิจที่ให้บริการแก่ลูกค้าทั้งรายบุคคลและลูกค้าธุรกิจจำนวนมาก และจำเป็นต้องมีการเก็บรักษาข้อมูลส่วนบุคคลที่จำเป็นสำหรับการให้บริการลูกค้าและการพัฒนาคุณภาพบริการอย่างต่อเนื่อง ความเสี่ยงอันเกิดจากการรั่วไหลของข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าจึงเป็นประเด็นสำคัญและต้องอาศัยการบริหารจัดการอย่างรัดกุม รวมถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดจากการละเมิดสิทธิมนุษยชนจากการเปิดเผยข้อมูลที่มีการร้องขอจากหน่วยงานภาครัฐ และความเสี่ยงในการปฏิบัติงานให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของกฎหมายที่เกี่ยวข้อง อาทิเช่น พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (Personal Data Protection Act: PDPA) และ General Data Protection Regulation (GDPR)

ความเสียหายด้านภาพลักษณ์และชื่อเสียง การละเมิดสิทธิมนุษยชน และค่าปรับจากหน่วยงานกำกับดูแล

• มี Data Protection Office (DPO) รับผิดชอบดูแลและประสานงานกับหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อให้มั่นใจว่าบริษัทมีกระบวนการจัดการข้อมูลส่วนบุคคลที่รัดกุม

• กำหนดนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลให้สอดคล้องกับกฎหมาย และประกาศจากภาครัฐสืบเนื่องจากกฎหมายต่าง ๆ

• กำหนดกระบวนการจัดการข้อมูลส่วนบุคคลและการเข้าถึงข้อมูลที่รัดกุม ออกแบบมาตรการควบคุมที่เหมาะสม และมีการสอบทานอย่างสม่ำเสมอ

• ในกรณีที่บริษัทจำเป็นต้องเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลให้แก่หน่วยงานรัฐตามที่ร้องขอ บริษัทมีกระบวนการตรวจสอบอำนาจทางกฎหมายและพิจารณาเนื้อหาของข้อมูลให้เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด และจะต้องไม่ก่อให้เกิดการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล

• มีกระบวนการรับข้อร้องเรียนจากลูกค้าในกรณีที่มีข้อมูลรั่วไหลหรือได้รับผลกระทบ รวมถึงกระบวนการจัดการและเยียวยา

756 · Description: การเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบและกฎหมายเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ · Info category: COMPLIANCE_RISK · 757 · Description: กฎระเบียบและกฎหมายที่ไม่เอื้อต่อการประกอบธุรกิจ · Info category: COMPLIANCE_RISK · 758 · Description: การละเมิดกฎระเบียบและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง · Info category: COMPLIANCE_RISK · 741 · Description: ระบบงานหรือระบบการควบคุมภายใน · Info category: OPERATIONAL_RISK · 759 · Description: การกำกับดูแลกิจการ · Info category: COMPLIANCE_RISK · 744 · Description: ความปลอดภัยของข้อมูลหรือระบบคอมพิวเตอร์และการโจมตีทางไซเบอร์ · Info category: OPERATIONAL_RISK · 736 · Description: ความเสียหายด้านภาพลักษณ์และชื่อเสียง · Info category: STRATEGIC_RISK · 753 · Description: ผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชน · Info category: OPERATIONAL_RISK
ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของข้อมูล ระบบสารสนเทศและภัยคุกคามทางไซเบอร์

การพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการต่างๆ ของเอไอเอส เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ใช้บริการในรูปแบบใหม่และปรับปรุงการให้บริการให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในยุคดิจิทัล จำเป็นต้องอาศัยเทคโนโลยีใหม่ด้านดิจิทัลและระบบสารสนเทศ (IT system) ที่หลากหลาย ซึ่งความซับซ้อนของการใช้และเชื่อมต่อเทคโนโลยีและระบบงานต่างๆ อาจส่งผลให้เกิดความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของระบบสารสนเทศเพิ่มขึ้น ทั้งที่เกิดจากความซับซ้อนของเทคโนโลยี และความรู้ความสามารถของพนักงานที่จะต้องได้รับการพัฒนาให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง ตลอดจนความบกพร่องของระบบที่อาจเปิดโอกาสให้ผู้ไม่ประสงค์ดีสามารถเข้าถึงข้อมูลในระบบหรือจากภัยคุกคามทางด้านเทคโนโลยีต่างๆ ระบบความปลอดภัยของสารสนเทศหากไม่เพียงพอหรือไม่สมบูรณ์ อาจก่อให้เกิดความเสียหายร้ายแรงได้ โดยเฉพาะความปลอดภัยของข้อมูลสำคัญ รวมทั้งข้อมูลส่วนบุคคลที่อยู่ในระบบ รวมถึงภัยคุกคามทางไซเบอร์ต่างๆ เช่น การก่อกวนเครือข่าย (DDoS Attack) การปลอมหน้าเว็บไซต์ (Phishing) การติดตั้งโปรแกรมประสงค์ร้าย (Malware/Virus) เป็นต้น อาจก่อให้เกิดการหยุดชะงักทางธุรกิจได้

ความเสียหายด้านภาพลักษณ์และชื่อเสียง การหยุกชะงักของการให้บริการ ความเชื่อมั่นของลูกค้า และค่าปรับจากหน่วยงานกำกับดูแล

เอไอเอสมีการทบทวนและปรับปรุงนโยบายการรักษาความปลอดภัยระบบคอมพิวเตอร์และข้อมูลสารสนเทศอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ เพื่อให้มั่นใจว่าเอไอเอสสามารถรักษาความปลอดภัยของระบบสารสนเทศและป้องกันภัยคุกคามทางไซเบอร์ได้ ดังนี้


• การประยุกต์ใช้มาตรฐานสากลต่างๆ ที่เหมาะสม และสอดคล้องกับพระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ และพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

• ขยายและพัฒนาเครื่องมือรักษาความปลอดภัยทางสารสนเทศให้ครอบคลุมระบบงานที่สำคัญของบริษัท เช่น มาตรฐานการรักษาความปลอดภัยการเข้าใช้งานระบบเทคโนโลยีสารสนเทศผ่านช่องทางจากภายนอกสำนักงาน (Multi Factor Authentication) ขยายขีดความสามารถในการตรวจจับภัยคุกคาม (Threat Hunting) เน้นการตรวจจับภัยคุกคามในเชิงรุก มุ่งเน้นเพื่อลดระยะเวลาในการตรวจจับและการจัดการภัยคุกคามที่พบให้รวดเร็ว ประยุกต์ใช้ระบบอัตโนมัติ (Automation) ในขั้นตอนการทำตรวจจับและตอบสนองต่อภัยคุกคาม เป็นต้น

• เพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยทางด้านสารสนเทศ เช่น กำหนดสิทธิการเข้าถึงข้อมูลสำคัญในระบบ ปรับปรุงพื้นที่ทำงานที่มีการเข้าถึงข้อมูลของลูกค้าเป็นแบบปิด

• พัฒนาขีดความสามารถของบุคลากรด้านความปลอดภัยของข้อมูลและระบบสารสนเทศ เพื่อให้ปฏิบัติงานได้ตามมาตรฐานด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ความปลอดภัยบนคลาวด์ การตรวจสอบช่องโหว่และจุดอ่อนของระบบ การวิเคราะห์และตรวจจับภัยคุกคาม เป็นต้น

• เสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ ความตระหนักรู้ ให้แก่พนักงานและผู้บริหารทุกระดับ ให้เห็นความสำคัญของความปลอดภัยไซเบอร์อย่างต่อเนื่อง

• ทบทวนและปรับปรุงกระบวนการรับมือกับภัยคุกคามทางไซเบอร์ให้สอดคล้องตามมาตรฐานโลก NIST Cybersecurity Framework และผนวกกระบวนการดังกล่าวเข้ากับแผนรับมือภัยคุกคามระดับวิกฤติขององค์กร

•  ซักซ้อมแผนการรับมือภัยคุกคามทางไซเบอร์อย่างเป็นระบบสม่ำเสมอทุกปี ครอบคลุมทั้งระดับพนักงานและ ผู้บริหารที่เกี่ยวข้อง

741 · Description: ระบบงานหรือระบบการควบคุมภายใน · Info category: OPERATIONAL_RISK · 744 · Description: ความปลอดภัยของข้อมูลหรือระบบคอมพิวเตอร์และการโจมตีทางไซเบอร์ · Info category: OPERATIONAL_RISK · 736 · Description: ความเสียหายด้านภาพลักษณ์และชื่อเสียง · Info category: STRATEGIC_RISK
ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นปัญหาระดับสากลที่ทุกภาคส่วนให้ความสำคัญ โดยเฉพาะประเทศไทยซึ่งเป็น 1 ใน 10 ประเทศที่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศสูงสุดในโลก จึงจำเป็นต้องร่วมมือกับประชาคมโลกโดยประกาศเป้าหมายที่ไทยจะปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (net zero greenhouse gas emission) ภายในปี พ.ศ. 2608 พัฒนาการดังกล่าวทำให้ประเด็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นความเสี่ยงอุบัติใหม่ (Emerging risks) ที่ส่งผลให้รัฐบาลไทยต้องปรับนโยบาย โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการออกกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และปรับแผนพลังงานชาติเพื่อเตรียมความพร้อมให้การดำเนินการสอดคล้องกับเป้าหมายใหม่ดังกล่าว นอกจากนั้น ความเสี่ยงจากความล้มเหลวในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นอีกประเด็นที่ประชาคมโลกกังวล และอาจส่งผลให้ภาคส่วนต่าง ๆ ต้องปรับแนวทางการรับมืออย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้สอดคล้องกับความเสี่ยงที่นับวันมีแต่จะเพิ่มสูงขึ้น


ธุรกิจของเอไอเอสมีแนวโน้มได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทั้งความเสี่ยงทางกายภาพ (Physical risks) และความเสี่ยงจากการเปลี่ยนผ่านเข้าสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ (Transition risks) ใน 3 ประเด็น ดังนี้


1. ภัยธรรมชาติที่อาจจะสร้างความเสียหายต่อโครงสร้างและอุปกรณ์โครงข่าย จะกระทบต่อต้นทุนการทำธุรกิจที่เพิ่มขึ้นจากการเพิ่มมาตรการป้องกันความเสียหายและการซ่อมแซมบำรุงรักษา และกระทบมูลค่าของทรัพย์สินที่ลดลงจากความเสียหาย นอกจากนั้น การขนส่งและการผลิตสินค้าก็อาจได้รับผลกระทบจากการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทาน (Supply chain disruption) อีกด้วย

2. การเปลี่ยนแปลงกฎเกณฑ์และนโยบายของภาครัฐที่มีแนวโน้มควบคุมปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอาจส่งผลกระทบต่อค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการการดำเนินการธุรกิจ และทำให้เอไอเอสต้องปรับวิธีคิดและสร้างนวัตกรรมที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพื่อให้สอดคล้องกับกฎเกณฑ์ใหม่ๆ ในอนาคต

3. พฤติกรรมผู้บริโภคที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมมากขึ้นเป็นทั้งโอกาสและความท้าทายทางธุรกิจที่เอไอเอสต้องปรับกลยุทธ์ทางธุรกิจและภาพลักษณ์ให้สอดคล้องกับพัฒนาการดังกล่าว เพื่อเพิ่มแหล่งรายได้จากกลุ่มผลิตภัณฑ์และบริการคาร์บอนต่ำสำหรับทั้งลูกค้าองค์กรที่มองหาบริการดิจิทัลที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และสำหรับลูกค้าทั่วไปที่เลือกใช้บริการกับแบรนด์ที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

1. ต้นทุนการดำเนินงานอาจเพิ่มขึ้นจากการเพิ่มมาตรการป้องกันความเสียหายจากภัยธรรมชาติ

2. ค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการการดำเนินการธุรกิจ และการสร้างนวัตกรรมที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อสนับสนุนเป้าหมายในภาพรวมและให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

• การปรับเป้าหมายให้สอดคล้องกับพัฒนาการสำคัญระดับนานาชาติและระดับประเทศ เอไอเอสมุ่งมั่นที่จะเป็นส่วนหนึ่งในการแก้ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจึงปรับเป้าหมายโดยใช้แนวทางการลดก๊าซเรือนกระจกอย่างเป็นวิทยาศาสตร์ (Science-based Target) ซึ่งครอบคลุมถึงการสนับสนุนให้ห่วงโซ่คุณค่าทางธุรกิจปรับปรุงการดำเนินธุรกิจให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้นด้วย

• การส่งเสริมประสิทธิภาพพลังงาน ด้วยการศึกษาและวิเคราะห์พฤติกรรมการใช้งานของลูกค้า ร่วมกับการใช้เทคโนโลยีการประหยัดพลังงานในรูปแบบต่างๆ (Power saving features) ในการวางแผนและจัดสรรการใช้งานอุปกรณ์โครงข่ายให้เหมาะสม เพื่อลดการใช้พลังงานและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

• การใช้พลังงานทดแทน โดยการติดตั้งแผงพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับสถานีฐานและที่ศูนย์ข้อมูลคอมพิวเตอร์และชุมสาย รวมทั้งขยายความร่วมมือกับพันธมิตรทางธุรกิจที่มีความเชี่ยวชาญด้านธุรกิจพลังงานทางเลือก เพื่อร่วมกันวางแผนและเพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานทางเลือกให้รวดเร็วขึ้นด้วยต้นทุนในการดำเนินงานและการบริหารที่ต่ำลง

• การเตรียมความพร้อมรับมือกับภัยธรรมชาติ โดยประเมินความเสี่ยงผ่าน Scenario analysis และวางแผน ออกแบบการสร้างสถานีฐาน เช่น การยกพื้นสูงสำหรับสถานีฐานในบริเวณที่มีความเสี่ยงที่จะเกิดน้ำท่วม รวมถึงหลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีแนวโน้มที่จะได้รับผลกระทบจากภัยธรรมชาติ

• สินค้าและบริการคาร์บอนต่ำและการมีส่วนร่วมของลูกค้า โดยการพัฒนาบริการสมาร์ทโซลูชันที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสำหรับลูกค้าองค์กร เช่น ระบบโรงงานอัจฉริยะ (Smart Factory) และ ระบบบริหารจัดการอาคารอัจฉริยะ (Smart Property & Building) นอกจากนั้น ยังส่งเสริมให้ผู้ใช้บริการเปลี่ยนมาใช้งาน e-bill ทดแทนการใช้ใบแจ้งหนี้ และสนับสนุนให้ใช้บริการ myAIS Application ช่วยลดการใช้กระดาษ และลดการใช้น้ำมันในการเดินทางมายังศูนย์บริการ

756 · Description: การเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบและกฎหมายเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ · Info category: COMPLIANCE_RISK · 731 · Description: นโยบายหรือข้อตกลงระหว่างประเทศที่เกี่ยวกับการดำเนินธุรกิจ · Info category: STRATEGIC_RISK · 750 · Description: การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการเกิดภัยพิบัติ · Info category: OPERATIONAL_RISK · 1719 · Description: การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการเกิดภัยพิบัติ · Info category: STRATEGIC_RISK
ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์และภูมิเศรษฐศาตร์

เหตุการณ์สำคัญระดับโลกหลายเหตุการณ์ เช่น ความขัดแย้งอิสราเอล–ปาเลสไตน์ ความขัดแย้งระหว่างรัสเซียและยูเครน การแข่งขันระหว่างจีนและสหรัฐอเมริกาโดยเฉพาะการต่อสู้กันผ่านนโยบายทางเศรษฐกิจที่กีดกันซึ่งกันและกัน การก่อการร้าย และอื่น ๆ ส่งผลกระทบต่อสภาพตลาดโดยรวม และยังส่งผลต่อเนื่องมาถึงสภาพเศรษฐกิจของประเทศไทย ทำให้การเติบโตของเศรษฐกิจมีความไม่แน่นอน ทั้งในด้านอุปสงค์และอุปทาน กำลังการซื้อของผู้บริโภคและภาคธุรกิจต่าง ๆ รวมถึงการจ้างงาน การท่องเที่ยว และการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทาน ปัจจัยเหล่านี้มีผลต่อทั้งรายได้และต้นทุนการดำเนินงานของทั้งภาคอุตสาหกรรมและภาคบริการ รวมถึงอุตสาหกรรมโทรคมนาคม

ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์และภูมิเศรษฐศาสตร์ อาจมีผลกระทบต่อธุรกิจของเอไอเอส ในประเด็นต่อไปนี้

• ค่าครองชีพที่มีแนวโน้มสูงขึ้นและกำลังซื้อที่ลดลงของลูกค้า โดยเฉพาะกลุ่มลูกค้าระบบเติมเงินซึ่งเป็นสัดส่วนใหญ่ของลูกค้าเอไอเอส ส่งผลให้ความสามารถในการสร้างการเติบโตของรายได้ของบริษัทลดลง

•  การเพิ่มขึ้นของต้นทุนการดำเนินงานทั้งจากราคาพลังงาน สภาวะเงินเฟ้อ และการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทานส่งผลกระทบต่อเนื่องไปยังความสามารถในการทำกำไรของบริษัท และอาจทำให้บริษัทต้องชะลอการลงทุนในธุรกิจใหม่ ๆ ซึ่งอาจส่งผลต่อขีดความสามารถในการแข่งขันในระยะยาวด้วย

• มีสินค้าบริการที่หลากหลายระดับราคาและรูปแบบให้ผู้บริโภคเลือกได้ตามกำลังซื้อและการใช้งานที่หลากหลาย รวมถึงมีสินค้าบริการที่เจาะกลุ่มลูกค้าเฉพาะให้ตรงความต้องการ

• มีช่องทางการจัดจำหน่ายให้ลูกค้าเข้าถึงสินค้าบริการได้อย่างสะดวกรวดเร็ว ทั้งช่องทางที่เป็นร้านค้าและช่องทางออนไลน์ รวมถึงตัวแทนจำหน่าย

• ยกระดับฟังก์ชันการใช้งานของแอพพลิเคชัน myAIS ให้ตอบสนองความต้องการที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันเพื่อการใช้งานที่หลากหลายของลูกค้า

• ทบทวนและปรับปรุงการจัดสรรเงินลงทุนและโครงสร้างต้นทุนของกลุ่มธุรกิจต่าง ๆ อย่างสม่ำเสมอ พร้อมทั้งสนับสนุนให้กลุ่มธุรกิจต่าง ๆ ปรับเปลี่ยนรูปแบบการดำเนินงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประหยัดต้นทุนให้มากขึ้น

740 · Description: การขาดแคลนหรือความผันผวนของราคาวัตถุดิบหรือปัจจัยการผลิต · Info category: OPERATIONAL_RISK · 731 · Description: นโยบายหรือข้อตกลงระหว่างประเทศที่เกี่ยวกับการดำเนินธุรกิจ · Info category: STRATEGIC_RISK · 764 · Description: ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน / อัตราดอกเบี้ย / อัตราเงินเฟ้อ · Info category: FINANCIAL_RISK · 733 · Description: ธุรกิจของคู่ค้าหรือผู้ประกอบการในห่วงโซ่อุปทาน · Info category: STRATEGIC_RISK · 746 · Description: การดำเนินโครงการในอนาคตไม่เป็นไปตามแผน · Info category: OPERATIONAL_RISK · 1715 · Description: ความไม่แน่นอนของภาวะเศรษฐกิจ · Info category: STRATEGIC_RISK
ความเสี่ยงจากการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) มาใช้งาน

จากการเติบโตอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยี AI อุตสาหกรรมโทรคมนาคมเป็นอีกหนึ่งอุตสาหกรรมที่มีการนำเทคโนโลยี AI มาใช้อย่างหลากหลาย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานในด้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น การเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของเครือข่าย การคาดการณ์การบำรุงรักษาอุปกรณ์ การเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานภายใน การบริการลูกค้า ตลอดจนการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อให้สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้า และสร้างประสบการณ์ที่ดียิ่งขึ้นในการให้บริการ ซึ่งสามารถสร้างโอกาสในการนำเสนอสินค้า และบริการที่ตรงกับความต้องการของลูกค้าได้เพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม การนำเทคโนโลยี AI มาใช้ อาจนำมาซึ่งความเสี่ยงต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการโจมตีทางไซเบอร์ที่มุ่งเป้าไปที่โครงสร้างพื้นฐานของ AI การโจมตีเหล่านี้อาจนำไปสู่การหยุดชะงักของบริการ การละเมิดข้อมูล หรือการบิดเบือนการตัดสินใจของ AI ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของเครือข่ายเอง และส่งผลกระทบต่อชื่อเสียง และการปฏิบัติตามกฎระเบียบของบริษัท นอกจากนี้ การพึ่งพา AI ในการปฏิสัมพันธ์กับลูกค้าอาจทำให้สูญเสียการสัมผัสแบบมนุษย์ ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อความสัมพันธ์กับลูกค้าในระยะยาวและความภักดีต่อแบรนด์ ยิ่งไปกว่านั้น การนำ AI มาใช้งานแทนคน นอกจากจะมีความท้าทายในด้านการกำกับดูแล การพัฒนาทักษะของบุคลากรให้สามารถใช้ประโยชน์จาก AI ได้อย่างเต็มที่และปลอดภัยแล้ว ยังอาจส่งผลต่อขวัญกำลังใจของพนักงานอีกด้วย

การโจมตีทางไซเบอร์อาจมุ่งเป้าไปที่โครงสร้างพื้นฐานของ AI และนำไปสู่การหยุดชะงักของบริการ การละเมิดข้อมูล หรือการบิดเบือนการตัดสินใจของ AI ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของเครือข่าย และส่งผลกระทบต่อชื่อเสียง และการปฏิบัติตามกฎระเบียบของบริษัท

• สร้างความตระหนักรู้ ให้กับผู้บริหาร และพนักงาน ในด้านการปฏิบัติตามกฎ ระเบียบที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี AI และความเสี่ยงในการนำเทคโนโลยี AI มาใช้ในชีวิตประจำวัน

• กำหนดนโยบาย และเครื่องมือเพื่อควบคุมการนำ AI มาใช้อย่างปลอดภัยและเหมาะสม

•  ติดตามการประกาศกฎ ระเบียบที่เกี่ยวข้องกับ AI ที่อาจเกิดขึ้นโดยหน่วยงานกำกับดูแลต่าง ๆ

756 · Description: การเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบและกฎหมายเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ · Info category: COMPLIANCE_RISK · 732 · Description: การเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยี · Info category: STRATEGIC_RISK · 744 · Description: ความปลอดภัยของข้อมูลหรือระบบคอมพิวเตอร์และการโจมตีทางไซเบอร์ · Info category: OPERATIONAL_RISK · 1720 · Description: การขัดข้องของระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ · Info category: OPERATIONAL_RISK
ความเสี่ยงที่เกิดจากกระบวนการควบรวมบริษัท ทริปเปิลที บรอดแบนด์ จำกัด (มหาชน) (TTTBB) และการถือหน่วยลงทุนในกองทุนรวมโครงสร้างพื้นฐานบรอดแบนด์อินเทอร์เน็ต สามบีบี (3BBIF)

ภายหลังจากการเข้าซื้อกิจการ TTTBB ในปี 2566 บริษัทได้ดำเนินการควบรวมกิจการ ซึ่งในกระบวนการดังกล่าวอาจส่งผลให้เกิดความท้าทายในด้านต่าง ๆ

การควบรวมองค์กรที่มีความแตกต่างในการบริหารงานเข้าด้วยกัน อาจส่งผลให้เกิดความท้าทายในการกำหนดกลยุทธ์ดำเนินงาน การบริหารการเปลี่ยนแปลงด้านกระบวนการทำงาน และการรักษาบุคลากรที่มีศักยภาพ ซึ่งอาจส่งผลต่อความเชื่อมั่น ความเข้าใจ และขวัญกำลังใจของพนักงาน รวมถึงการบริหารความสัมพันธ์กับคู่ค้า พาร์ทเนอร์ และตัวแทนจำหน่ายที่อาจได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว นอกจากนี้ ยังมีความท้าทายด้านการเงินที่อาจเกิดขึ้นภายหลังจากการควบรวม อาทิ การเกิดค่าใช้จ่ายการควบรวม (Integration cost)  มากกว่าที่คาดการณ์ไว้ ความเสี่ยงจากผลของคดีความข้อพิพาทของ TTTBB


อีกทั้ง การเข้าถือหน่วยลงทุน 3BBIF ซึ่งเป็นกองทุนโครงสร้างพื้นฐานในสัดส่วนร้อยละ 19 อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาตลาดที่ส่งผลต่อมูลค่าสินทรัพย์ (Impairment) ตามราคาตลาด แม้ว่าบริษัทจะได้พิจารณาถึงผลตอบแทนที่เหมาะสมก่อนการเข้าซื้อแล้วก็ตาม

• กำหนดโครงสร้างองค์กรที่ชัดเจน รวมทั้งแต่งตั้งประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธุรกิจบรอดแบนด์ (CEO-BB) เพื่อกำหนดและดูแลกลยุทธ์ในภาพรวมทั้งหมดของกลุ่มธุรกิจบรอดแบนด์เพื่อการเติบโตอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน รวมทั้งการดูแลกิจกรรมการควบรวมเพื่อให้เป็นไปตามเป้าหมาย

• จัดตั้งคณะทำงาน โดยได้แต่งตั้งผู้รับผิดชอบเพื่อดูแลกิจกรรมการควบรวม รวมถึงติดตามการดำเนินการตามแผน และรายงานความคืบหน้าต่อผู้บริหารระดับสูงเป็นรายสัปดาห์

• วางแผนทางด้านการเงิน และบริหารกระแสเงินสด ที่จะใช้เป็นแหล่งเงินทุน รวมทั้งกำหนดกลไกการกันเงินบางส่วนไว้ชำระและทยอยจ่ายตามระยะเวลา

• สื่อสารกับนักลงทุนอย่างต่อเนื่องเพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับผลกระทบที่มีต่อผลประกอบการจากการควบรวมอย่างชัดเจน ทั้งผลกระทบต่องบการเงิน กระบวนการควบรวม ตลอดจนเน้นย้ำเรื่องการควบรวมไม่มีผลกระทบต่อนโยบายหรือความสามารถในการจ่ายปันผล

• มีการสื่อสารกับพนักงาน และผู้มีส่วนได้เสียในห่วงโซ่คุณค่าของธุรกิจเป็นระยะ เพื่อสร้างความเข้าใจ และเพื่อให้ได้รับการสนับสนุนที่จะช่วยให้กระบวนการต่าง ๆ ดำเนินไปอย่างราบรื่น

• ในเรื่องความเสี่ยงการด้อยค่าของสินทรัพย์ (Impairment) จากการลงทุนใน 3BBIF บริษัทพิจารณาว่ามีความเสี่ยงต่ำเนื่องจากกระแสเงินสดรับจากการลงทุนในกองทุนตลอดอายุสัญญามีมูลค่าสูงกว่าต้นทุนของการลงทุน และบริษัทมีความมั่นใจว่า ธุรกิจบรอดแบนด์ของ TTTBB จะมีความแข็งแกร่งขึ้นภายหลังจากการควบรวมกิจการเสร็จสิ้น ซึ่งจะส่งผลให้กองทุนมีกระแสเงินสดที่มั่นคง และมีความเสี่ยงต่อการผิดนัดชำระค่าเช่าที่ลดลง

738 · Description: การพึ่งพิงบุคลากรในตำแหน่งงานสำคัญ · Info category: OPERATIONAL_RISK · 741 · Description: ระบบงานหรือระบบการควบคุมภายใน · Info category: OPERATIONAL_RISK · 1723 · Description: ความเสี่ยงจากการถูกฟ้องร้อง · Info category: COMPLIANCE_RISK
สารบัญ